عطار و سبزىفروش و امثال آنان كلاه نمدى به سر مىگذاشتند و لباس آنان غالبا از متقال مشكى يا سورمه‌اى بود و شال پهن به كمر مىبستند و قباى كوتاه بدون چاك « 1 » مىپوشيدند و غالبا به جاى عبا ، كليجه‌ى پوستى در زمستان بر تن مىكردند . محل كار صاحبان حرفه و صنايع دستى در غالب شهرها معين و متمركز بود و مجموعه‌ى دكان‌ها و كارگاه‌هاى صاحبان حرف و پيشه به نام بازار خوانده مىشد و در هر بازار ، راسته‌هاى متعدد مخصوص اصناف و صاحبان حرفه وجود داشت و افراد هر صنف يا حرفه در راسته‌ى مخصوص به خود كار مىكردند « 2 » . خارج از حدود و كادر گروه‌هاى صنفى و حرفه‌اى ، در هر شهر گروه‌هاى ديگرى وجود داشتند كه از ديرباز در جوامع شهرى مقام و منزلت خاصى براى خود كسب كرده و بنابر اصل هيرارشى « 3 » ( اصل تفوق و برترى ) معمول در جامعه‌هاى قرون وسطايى به هيچ‌وجه با گروه‌ها و طبقات ديگر اختلاط و آميزش نمىكردند . اين گروه‌ها عبارت بودند از : اعيان و اشراف و ملاكين بزرگ . اشراف و اعيان هر شهر كسانى بودند كه يا برحسب تمول سرشار و يا به علت تقرب اجداى به دستگاه حاكمه و يا بر اثر خدمات قابل‌توجه به دولت به كسب لقب نايل گرديده بودند « 4 » و اين القاب نيز مانند اصل اشرافيت در خانواده‌ى آنان موروثى و شيوه‌ى زندگانى و طرز لباس و نوع معتقدات اين گروه‌ها با اصناف و صاحبان حرف از جهات گوناگون كالا متمايز

--> ( 1 ) - در ميان طبقه‌ى جوان منتسب به بازرگانان جوان و خانواده‌هاى باسواد و درس‌خوانده ، پوشيدن قباى كوتاه كه دامن‌هاى آن در دو طرف چاك داشت ، معمول شده بود و بازاريان و كسبه و ساير مردم به اين‌گونه افراد با نظر بدبينى نگاه مىكردند و آنان را قبا سه چاكى مىگفتند . ( 2 ) - آثار اين تمركز محل كسب و حرفه در غالب شهرها و از آن جمله در تهران هنوز كم‌وبيش باقى و بازار كفاش‌ها و بازار صندوق‌سازها و امثال آن نمونه‌اى از اين راسته‌هاى قديمى است . ( 3 ) - Hierarchie ( 4 ) - اين گروه اجتماعى را مىتوان نظير طبقه‌ى نجبا و اصيل‌زادگان جامعه‌هاى قرون وسطايى اروپا دانست . هنگامى كه اروپا دوران تاريك قرون وسطايى خود را طى مىكرد يعنى از قرن ششم تا چهاردهم ميلادى ، ايران در درخشان‌ترين دوره‌ى تمدن باشكوه خود ، يعنى تمدن عظيم قرن دوم تا قرن هفتم هجرى بود ولى هنگامى كه جامعه‌هاى اروپايى دوره‌ى قرون وسطايى را پشت سر گذاشته و در راه گسترش تمدن و فرهنگ جديد گام برمىداشتند ، جامعه‌ى ايرانى شكل و فرم و مشخصات يك جامعه‌ى قرون وسطايى به خود گرفته بود .